Lỏng khớp gối là tình trạng khớp gối có cảm giác không vững, dễ bị “khụy”, “trượt” hoặc mất thăng bằng khi đi lại, đứng lên ngồi xuống hay vận động. Tình trạng này có thể xuất hiện sau chấn thương thể thao, tổn thương dây chằng hoặc do những thay đổi lâu dài tại khớp gối.
Nhiều người cho rằng lỏng khớp gối chỉ là vấn đề nhẹ và có thể tự khỏi. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, khớp gối mất ổn định có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và làm tăng nguy cơ tổn thương các cấu trúc khác trong khớp.
Lỏng khớp gối là gì?
Khớp gối được tạo thành bởi xương đùi, xương chày và xương bánh chè, cùng với hệ thống dây chằng, sụn chêm, cơ và các cấu trúc khác giúp khớp vận động ổn định.
Lỏng khớp gối xảy ra khi khả năng giữ vững của khớp bị suy giảm. Người bệnh có thể cảm thấy đầu gối không chắc chắn, đặc biệt khi thay đổi hướng đột ngột, đi xuống cầu thang hoặc thực hiện các hoạt động cần chịu lực.
Một số người mô tả cảm giác này giống như “gối bị hụt”, “gối bị khuỵu” hoặc “chân không còn chắc”.
Lỏng khớp gối không phải lúc nào cũng là một bệnh riêng biệt mà thường là biểu hiện liên quan đến tổn thương hoặc suy yếu của các cấu trúc giữ ổn định khớp.
Bệnh lỏng khớp gối do đâu?
1. Tổn thương dây chằng đầu gối
Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng của tình trạng khớp gối mất vững.
Các dây chằng như dây chằng chéo trước (ACL), dây chằng chéo sau (PCL), dây chằng bên trong (MCL) và dây chằng bên ngoài (LCL) có vai trò giữ cho khớp gối ổn định.
Khi dây chằng bị giãn hoặc rách do chấn thương, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác đầu gối lỏng, không vững hoặc dễ khuỵu khi vận động.
Tình trạng này thường gặp ở người chơi các môn thể thao có động tác xoay, đổi hướng hoặc tiếp đất mạnh như bóng đá, cầu lông, bóng rổ và các môn thể thao đối kháng.
2. Chấn thương sụn chêm
Sụn chêm nằm giữa xương đùi và xương chày, có vai trò hỗ trợ phân phối lực và góp phần tạo sự ổn định cho khớp gối.
Khi sụn chêm bị tổn thương, người bệnh có thể bị đau, sưng, hạn chế vận động hoặc cảm giác khớp gối không ổn định.
Một số trường hợp còn có hiện tượng kẹt khớp, phát tiếng lục cục hoặc khó duỗi gối hoàn toàn.
3. Thoái hóa khớp gối
Ở người lớn tuổi, tình trạng thoái hóa có thể làm thay đổi cấu trúc của khớp, ảnh hưởng đến sụn khớp, xương dưới sụn và các mô xung quanh.
Khi chức năng của khớp suy giảm, người bệnh có thể cảm thấy:
- Đau khớp gối khi vận động.
- Cứng khớp.
- Khó đứng lên ngồi xuống.
- Đau khi lên xuống cầu thang.
- Cảm giác khớp gối không chắc chắn.
Vì vậy, lỏng khớp gối ở người lớn tuổi có thể liên quan đến nhiều yếu tố chứ không chỉ riêng dây chằng.
4. Cơ quanh khớp gối yếu
Các nhóm cơ quanh đùi và hông có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sự ổn định của đầu gối.
Khi cơ yếu do ít vận động, sau thời gian dài bất động hoặc sau chấn thương, khả năng kiểm soát chuyển động của chân có thể giảm. Người bệnh có thể cảm thấy đầu gối thiếu chắc chắn khi đi lại hoặc vận động.
5. Chấn thương cũ
Một số người từng bị chấn thương dây chằng hoặc sụn chêm nhưng không được phục hồi đầy đủ có thể tiếp tục gặp tình trạng khớp gối không ổn định.
Đặc biệt, nếu quay trở lại chơi thể thao quá sớm hoặc không thực hiện đầy đủ chương trình phục hồi, nguy cơ tái chấn thương có thể tăng.
Dấu hiệu nhận biết lỏng khớp gối
Triệu chứng của lỏng khớp gối có thể khác nhau tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương.
Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
- Cảm giác đầu gối không chắc chắn.
- Đầu gối dễ khuỵu khi đi lại.
- Cảm giác “hụt chân”.
- Đau khi vận động.
- Sưng quanh khớp gối.
- Khó xoay hoặc gập duỗi đầu gối.
- Có tiếng lục cục hoặc cảm giác khớp bị kẹt.
- Khó chạy, nhảy hoặc đổi hướng đột ngột.
- Cảm giác sợ đầu gối bị khuỵu khi xuống cầu thang.
Nếu tình trạng lỏng gối xuất hiện nhiều lần, người bệnh không nên chủ quan.
Lỏng khớp gối có nguy hiểm không?
Lỏng khớp gối có thể trở thành vấn đề đáng lưu ý nếu kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.
Khi khớp không ổn định, người bệnh có thể vô tình tạo thêm áp lực lên sụn chêm, sụn khớp và các cấu trúc xung quanh. Việc đầu gối liên tục bị khuỵu cũng làm tăng nguy cơ té ngã và chấn thương.
Đặc biệt, người chơi thể thao cần chú ý vì những động tác xoay hoặc đổi hướng khi đầu gối mất ổn định có thể làm tình trạng tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.
Lỏng khớp gối nên làm gì?
Khi xuất hiện tình trạng đầu gối không vững, người bệnh nên hạn chế những hoạt động làm tăng cảm giác khuỵu hoặc đau.
Nghỉ ngơi và giảm tải
Tạm thời hạn chế chạy, nhảy, xoay người đột ngột hoặc các hoạt động thể thao có cường độ cao nếu những hoạt động này làm triệu chứng tăng lên.
Tập phục hồi phù hợp
Sau khi xác định nguyên nhân, các bài tập tăng cường sức mạnh cơ đùi, cơ hông và cải thiện khả năng kiểm soát vận động có thể được sử dụng trong chương trình phục hồi.
Tuy nhiên, bài tập nên được lựa chọn dựa trên tình trạng thực tế của từng người.
Không tự ý bẻ hoặc nắn mạnh đầu gối
Khi khớp gối đang đau, sưng hoặc có cảm giác mất vững, không nên tự ý thực hiện các động tác bẻ, vặn hoặc tác động lực mạnh vào khớp.
Thăm khám khi triệu chứng kéo dài
Nếu đầu gối thường xuyên bị khuỵu, đau, sưng hoặc mất ổn định, người bệnh nên được thăm khám cơ xương khớp để xác định nguyên nhân.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp kiểm tra phù hợp để đánh giá dây chằng, sụn chêm, sụn khớp và các cấu trúc liên quan.
Khi nào cần đi khám lỏng khớp gối?
Bạn nên đi khám nếu:
- Đầu gối thường xuyên bị khuỵu.
- Đau hoặc sưng kéo dài.
- Không thể chịu lực bình thường lên chân.
- Khớp bị kẹt hoặc khó duỗi.
- Triệu chứng xuất hiện sau chấn thương.
- Đầu gối mất ổn định khi đi cầu thang.
- Không thể chơi thể thao hoặc vận động như trước.
- Tình trạng ngày càng nghiêm trọng.
Đặc biệt, nếu đầu gối sưng nhiều hoặc biến dạng sau một chấn thương mạnh, nên được đánh giá y tế sớm.
Phòng ngừa lỏng khớp gối như thế nào?
Để bảo vệ khớp gối và hạn chế nguy cơ chấn thương, bạn nên:
- Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao.
- Tăng cường sức mạnh cơ đùi và cơ hông.
- Duy trì cân nặng phù hợp.
- Hạn chế tăng cường độ tập luyện quá đột ngột.
- Học kỹ thuật tiếp đất và đổi hướng đúng cách.
- Sử dụng giày phù hợp với hoạt động thể thao.
- Không quay lại vận động mạnh quá sớm sau chấn thương.
- Thực hiện đầy đủ chương trình phục hồi sau tổn thương dây chằng hoặc sụn chêm.
Lỏng khớp gối là tình trạng không nên xem nhẹ, đặc biệt khi đầu gối thường xuyên bị khuỵu, đau hoặc mất ổn định khi vận động. Nguyên nhân có thể liên quan đến tổn thương dây chằng, sụn chêm, thoái hóa khớp hoặc suy yếu các nhóm cơ hỗ trợ đầu gối.
Việc điều trị cần bắt đầu bằng xác định nguyên nhân. Tùy trường hợp, người bệnh có thể được hướng dẫn nghỉ ngơi, điều chỉnh vận động, tập phục hồi chức năng hoặc áp dụng các phương pháp điều trị khác phù hợp với tổn thương.
Nếu bạn đang gặp tình trạng lỏng khớp gối, đau gối, khó đứng lên ngồi xuống hoặc đầu gối thường xuyên bị khuỵu, nên thăm khám để được đánh giá trước khi tự điều trị.
